THE HOUSE OF RΟIŌ
Designed by Ioli Chiotini Studio
Enter a house where memory,
art and myth
have been allowed to age together.
PROJECT: RESIDENTIAL
LOCATION: MYKONOS, GR
The House of Roiō
A Note from Ioli
Λένε πως υπάρχουν ακόμη στη Μύκονο σπίτια που δεν άλλαξαν ποτέ πραγματικά ιδιοκτήτες. Πέρασαν από γενιά σε γενιά μέσα στις ίδιες οικογένειες, κουβαλώντας έργα τέχνης, έπιπλα, βιβλία και ιστορίες που κανείς δεν μπορεί πια να επιβεβαιώσει.
Το Σπίτι της Ροιώς είναι ένα από αυτά.
Η κατοικία σχεδιάστηκε για μια οικογένεια που αναζητούσε έναν τόπο με χαρακτήρα. Ένα σπίτι σχεδόν ξεχασμένο από τον χρόνο, που να διατηρεί την ψυχή του παρελθόντος, ενώ να ανταποκρίνεται απόλυτα στον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Οι νέοι ιδιοκτήτες είναι άνθρωποι με βαθιά εκτίμηση για την τέχνη, τον πολιτισμό και τη διαχρονική αισθητική. Αναζητούν αντικείμενα με ιστορία, έργα που αφηγούνται κάτι περισσότερο από την εικόνα τους και χώρους που αποκτούν αξία όσο περνούν τα χρόνια. Για εκείνους, η πολυτέλεια δεν βρίσκεται αμιγώς στο καινούργιο, αλλά σε ό,τι μοιάζει να έχει εξελιχθεί φυσικά μέσα στον χρόνο.
Η αφήγηση μας ξεκινά από έναν τοπικό μύθο. Λένε πως πριν από πολλά χρόνια η Ροιώ έφτασε στη Μύκονο με μόνο ένα ξύλινο μπαούλο, έχοντας αφήσει πίσω της τα πάντα για έναν μεγάλο έρωτα. Με τα χρόνια, η ιστορία της μπλέχτηκε με τον θρύλο, ώσπου κανείς δεν μπορούσε πια να ξεχωρίσει πού τελειώνει η πραγματικότητα και πού αρχίζει ο μύθος.
Από αυτή τη σκέψη γεννήθηκε και το concept της μελέτης.
Κι αν αυτό το σπίτι ανήκε στους απογόνους της Ροιώς;
Αν κάθε γενιά άφηνε το δικό της αποτύπωμα; Έναν πίνακα. Ένα πορτρέτο. Ένα ποίημα χαραγμένο στην καμάρα. Ένα μπαούλο που δεν έφυγε ποτέ από το σπίτι. Ένα τζάκι που μοιάζει να αποτίει καθημερινά φόρο τιμής στον Γιάννη Τσαρούχη. Αντικείμενα που δεν απέκτησαν αξία μόνο επειδή ήταν πολύτιμα, αλλά γιατί έμειναν αρκετά ώστε να γίνουν μέρος της μνήμης του τόπου.
Έτσι σχεδιάστηκε το Σπίτι της Ροιώς. Όχι ως μια ανακαίνιση που διαχωρίζει το παλιό από το νέο, αλλά ως η φυσική συνέχεια της ζωής του. Οι σύγχρονες παρεμβάσεις ενσωματώνονται διακριτικά στην υπάρχουσα αρχιτεκτονική, ενώ οι καλλιτεχνικές αναφορές, τα χειροποίητα στοιχεία και τα επιλεγμένα αντικείμενα δημιουργούν την αίσθηση πως το σπίτι δεν σταμάτησε ποτέ να εξελίσσεται.
Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία όπου το κελυφος, η τέχνη και η μνήμη συνυπάρχουν με φυσικότητα.
Ιόλη Χιωτίνη DESIGN DIRECTOR
Step I — Mapping Character
Ένας υβριδικός χαρακτήρας ανθρώπου και έργου.
Πιστεύουμε πως κάθε έργο οφείλει να λειτουργεί ως καθρέφτης του ανθρώπου που το κατοικεί. Όχι μόνο της αισθητικής του, αλλά του χαρακτήρα, του τρόπου ζωής του και των καθημερινών του συνηθειών.
Για να συμβεί αυτό, πρώτο βήμα είναι η κατανόηση του ανθρώπου που θα κατοικήσει τον χώρο. Όμως, όταν πρόκειται για σχεδιασμό χώρων αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Κάθε έργο κουβαλά ήδη έναν δεύτερο χαρακτήρα: εκείνον της τοποθεσίας, του ίδιου του κτιρίου και όλων των ιδιαιτεροτήτων που προϋπάρχουν.
Ο σχεδιασμός, για εμάς, γεννιέται ακριβώς εκεί όπου αυτοί οι δύο χαρακτήρες —του ανθρώπου και του τόπου— παύουν να συγκρούονται και αρχίζουν να συνεργάζονται. Αξιολογούμε τι μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες του ανθρώπου, τι δεν μπορεί να αλλάξει και με ποιον τρόπο μπορούμε να ισορροπήσουμε αυτές τις δύο πραγματικότητες, ώστε καμία να μη λειτουργεί εις βάρος της άλλης.
Στην περίπτωση της Ροιώς, η σχεδόν τελετουργική σχέση της ιδιοκτήτριας με το νερό αποτέλεσε μία από τις πρώτες αφετηρίες της μελέτης. Ταυτόχρονα, έπρεπε να σεβαστούμε τη δομή του παραδοσιακού μυκονιάτικου σπιτιού και τα περιορισμένα ανοίγματα που τη χαρακτηρίζουν. Έτσι, το στοιχείο του νερού πέρασε στο εσωτερικό του σπιτιού, διασχίζοντας τα κουφώματα και δημιουργώντας την αίσθηση ενός σύγχρονου εσωτερικού λουτρού, χωρίς να χαθεί η αυθεντικότητα του κελύφους.
Step 2 — Understanding Heritage
Το τώρα σε συνομιλία με το τότε.
Ο σεβασμός της κληρονομιάς δεν μετριέται από το πόσα παλιά στοιχεία διατηρείς. Μετριέται από το πόσο φυσικά μπορούν τα νέα στοιχεία να σταθούν δίπλα τους.
Οι νέες παρεμβάσεις δεν επιχειρούν να μιμηθούν το παρελθόν ούτε να το ανταγωνιστούν. Έρχονται να συνομιλήσουν μαζί του, ώστε το σπίτι να συνεχίσει να εξελίσσεται χωρίς να χάσει την ταυτότητά του.
Έτσι, ο σχεδιασμός των bespoke κατασκευών, όπως η βιβλιοθήκη του σαλονιού ή το ύφασμα του καναπέ, βασίστηκε στη συνειδητή επιλογή να αποπνέουν μια αίσθηση διαχρονικότητας, σαν να υπήρχαν ανέκαθεν μέσα στον χώρο.
Μέσα από αυτή τη συνθετική προσέγγιση, η διαχρονικότητα αποκτά μια σύγχρονη μορφή: ακόμη ένα κεφάλαιο στην εξελισσόμενη ιστορία του σπιτιού, ανάμεσα σε όσα προηγήθηκαν και σε όσα θα ακολουθήσουν.
Step 3 — Integrating Art
Η τέχνη ως ζωντανό μέρος μιας μνήμης.
Η τέχνη εμφανίζεται ως ίχνος ανθρώπων που πέρασαν κάποτε από το σπίτι: ένας πίνακας, ένα πορτρέτο, ένα ποίημα χαραγμένο στην καμάρα ή μια σύνθεση που μεταφέρεται από τον καμβά στον ίδιο τον χώρο.
Όταν η τέχνη αντιμετωπίζεται ως διακόσμηση, σταματά να αφηγείται. Όταν όμως ενσωματώνεται στη ζωή του χώρου, γίνεται μέρος της μνήμης του.
Στον χώρο του κύριου καθιστικού, το τζάκι, ένα κεραμικό βάζο-κειμήλιο μιας Μυκονιάτισσας προγόνου της οικογένειας, το σκόπιμο μαύρισμα του ασβέστη στο πίσω μέρος και τα λουλούδια από τον αγρό του ίδιου του σπιτιού συνθέτουν μια ενορχηστρωμένη, ζωντανή αναφορά στον εμβληματικό πίνακα Bouquet de fleurs του Γιάννη Τσαρούχη (1964–1967).
Πίσω όμως από αυτή τη σύνθεση κρύβεται και κάτι βαθύτερο: η αξία μιας οργανικής αυτάρκειας, όπου κάθε στοιχείο αντλείται από τον ίδιο τον πυρήνα της οικογένειας και του τόπου, προστατεύοντας τη μνήμη τους χωρίς να την εγκλωβίζει στο παρελθόν.
Step 4 — Shaping Materiality
Κάθε υλικό αποκτά αξία μέσα από τη σχέση του με τα υπόλοιπα.
Όπως σε ένα οικοσύστημα, έτσι και σε μια σύνθεση, η ισορροπία δεν προκύπτει όταν όλα έχουν την ίδια ένταση. Κάποια στοιχεία καλούνται να πρωταγωνιστήσουν, ενώ κάποια άλλα να τα υποστηρίξουν. Η δύναμη της σύνθεσης βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη σχέση· στο πώς κάθε υλικό αποδέχεται τον ρόλο του χωρίς να χάνει την ταυτότητά του.
Γι’ αυτό αντιμετωπίζουμε τα υλικά σαν χαρακτήρες της ίδιας ιστορίας.
Αναζητούμε εκείνη τη μεταξύ τους ισορροπία όπου η πέτρα, το ξύλο, το μέταλλο ή το ύφασμα εκφράζουν στο μέγιστο τις φυσικές τους ποιότητες και εξυπηρετούν την σύνθεση ως σύνολο.
Step 5 — Preserving the Essential
Η διατήρηση αποκτά αξία μόνο όταν υπηρετεί το παρόν.
Δεν αντιμετωπίζουμε κάθε στοιχείο ενός παλιού κτιρίου ως κάτι που πρέπει να διασωθεί. Αναζητούμε εκείνα που εξακολουθούν να αφηγούνται την ιστορία του τόπου και μπορούν να αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο στη νέα ζωή του.
Η διατήρηση δεν αποτελεί πράξη νοσταλγίας. Είναι συνειδητή σχεδιαστική επιλογή.
Έτσι, η μυλόπετρα παρέμεινε ακριβώς στη θέση όπου βρέθηκε, ενώ η παλιά αποθήκη κάτω από τη σκάλα μετατράπηκε σε κελάρι. Δεν διατηρήθηκαν επειδή ήταν παλιά, αλλά επειδή εξακολουθούν να έχουν λόγο ύπαρξης, συνεχίζοντας την ιστορία του σπιτιού χωρίς να διακόπτουν την εξέλιξή της.
Στο δάπεδο αποτυπώσαμε τη διαδρομή του ανθρώπου που κινούσε κάποτε τη μυλόπετρα, ως έναν διακριτικό φόρο τιμής στην αρχική χρήση του χώρου.
Step 6 — Designing Privacy
Η απομόνωση δεν είναι απομάκρυνση. Είναι προστασία.
Πιστεύουμε πως η ιδιωτικότητα δεν σχεδιάζεται μόνο με πόρτες αλλά ιδίως με μεταβάσεις.
Η επιλογή να τοποθετηθεί το master bedroom σε μια νεότερη, πιο απομονωμένη προσθήκη του κτιρίου δημιούργησε από την αρχή τις συνθήκες για τη δική του αυτονομία. Η χωρική αυτή απόσταση δημιουργεί μια σταδιακή μετάβαση από τους κοινόχρηστους χώρους σε έναν προσωπικό μικρόκοσμο αφιερωμένο στην ηρεμία και την αποφόρτιση.
Η συνέχεια του ξύλινου δαπέδου προς τον τοίχο ενισχύει την αίσθηση ενός περικλείοντος και προστατευτικού μικρόκοσμου.
The chest of Roiō
The αντικείμενο ορόσημο μιας ιστορίας
Η ιστορία λέει ότι πριν από πολλά, πολλά χρόνια, ένα κορίτσι έφτασε στη Μύκονο με μόνο ένα ξύλινο μπαούλο. Λένε πως άφησε πίσω της τα πάντα για έναν μεγάλο έρωτα.
Με τα χρόνια, η ιστορία της μπλέχτηκε με τον μύθο. Από τη γενιά που ακολούθησε γεννήθηκε το όνομα αυτού του νησιού, κι έτσι κανείς δεν μπόρεσε ποτέ να ξεχωρίσει πού τελειώνει η αλήθεια και πού αρχίζει ο θρύλος.
Το μπαούλο αυτό εμεινε στην οικογένεια ως κειμήλιο. Για εμάς ήταν η πρώτη υλική αναφορά στον μύθο που καθοδήγησε το σχεδιασμό.
και τωρα τοποθετείται μπροστά από το κρεβάτι του κυρίως υπνοδωματίου
Step 7 — Designing Ritual
Όταν μια καθημερινή ανάγκη γίνεται η αφετηρία του σχεδιασμού.
Ορισμένες καθημερινές συνήθειες αποκαλύπτουν περισσότερα για έναν άνθρωπο από οποιοδήποτε brief.
Η σχεδόν τελετουργική σχέση της ιδιοκτήτριας με το νερό αποτέλεσε μία από τις βασικές αφετηρίες της μελέτης. Αντί να αντιμετωπιστεί ως ένας ακόμη λειτουργικός χώρος, σχεδιάστηκε ως μια εμπειρία που εξελίσσεται σταδιακά.
Η διαδρομή ξεκινά από την προστασία του εσωτερικού, περνά στο φυσικό φως, συναντά τον αέρα και καταλήγει στη θέα. Το νερό παύει να εξυπηρετεί μόνο μια ανάγκη. Γίνεται το μέσο που συνδέει τον άνθρωπο με το τοπίο και μετατρέπει μια καθημερινή πράξη σε προσωπική τελετουργία.
Step 8 — Completing the Ritual
Η τελετουργία ολοκληρώνεται μέσα από την επανάληψη.
Μια εμπειρία ολοκληρώνεται όταν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς να διακοπεί.
Γι’ αυτό το «λουτρό» δεν περιορίζεται στο εσωτερικό του σπιτιού. Οι ίδιες χειρονομίες επανεμφανίζονται στον υπαίθριο χώρο: ένας δεύτερος νιπτήρας, μία ακόμη μπανιέρα, ένας καθρέφτης που πλέον στρέφεται προς το τοπίο.
Η επανάληψη λειτουργεί πέρα από αισθητική επιλογή και ως εργαλείο συνέχειας. Όταν το ίδιο τελετουργικό μεταφέρεται από το εσωτερικό στο εξωτερικό, η εμπειρία παραμένει αναλλοίωτη· αλλάζει μόνο το σκηνικό.
Practicing Restraint & Control
Η σύνθεση κρίνεται όταν σταματήσεις να σχεδιάζεις και αρχίσεις να παρατηρείς.
Σε κάθε μελέτη έρχεται μια στιγμή όπου πρέπει να κάνεις ένα βήμα πίσω και να αξιολογήσεις τι έχεις κάνει μέχρι τώρα, αν χρειάζεται να προστεθεί άλλο ένα υλικό, άλλο ένα χρώμα ή μία ακόμη ιδέα.
Αν η παλέτα έχει αποκτήσει ισορροπία ή αν χρειάζεται ακόμη μία μικρή παρέμβαση.
Για εμάς, αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη στιγμή της μελέτης. Εκεί όπου σταματά ο δημιουργικός σχεδιασμός και γίνεται μια παύση για επαναξιολόγηση.
Step 9 — Defining the Invisible Boundaries
Όσο λιγότερα είναι τα όρια, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη του σχεδιαστή.
Θα περίμενε κανείς πως ο εξωτερικός χώρος προσφέρει μεγαλύτερη ελευθερία σχεδιασμού.
Οξύμωρα όμως, συμβαίνει το αντίθετο.
Στο εσωτερικό, οι τοίχοι, τα ανοίγματα και η αρχιτεκτονική θέτουν ένα πλαίσιο που καθοδηγεί τις αποφάσεις. Στον εξωτερικό χώρο αυτό το πλαίσιο απουσιάζει. Κι όσο λιγότερα είναι τα φυσικά όρια, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη του σχεδιαστή να τα δημιουργήσει ο ίδιος.
Τα όρια πλέον δεν ορίζονται από τοίχους. Ορίζονται από τη σχέση των λειτουργιών, την απόσταση ανάμεσα στα αντικείμενα, την κατανομή των υλικών, την πορεία του φωτός, του ανέμου και, κυρίως, από τη συνέχεια της εμπειρίας που ξεκινά μέσα στο σπίτι και ολοκληρώνεται έξω.
Η αυλή δεν σχεδιάστηκε ως ένας ανεξάρτητος υπαίθριος χώρος, αλλά ως η φυσική εξέλιξη της κατοικίας. Κάθε στοιχείο τοποθετήθηκε έτσι ώστε, ακόμη και χωρίς φυσικά όρια, ο χώρος να διατηρεί την ίδια συνοχή, την ίδια ηρεμία και την ίδια αφηγηματική συνέχεια με το εσωτερικό.
Step 10 — Knowing When to Stop
Η ικανότητα να ξέρεις πότε σταματάει ο σχεδιασμός.
Γνωρίζοντας πότε σταματήσεις να προσθέτεις και αφήσεις κενά που μόνο ο χρήστης μπορεί να τα γεμίσει με τη δική του προσωπικότητα και φαντασία.
THE END
Disclaimer
Το Σπίτι της Ροιώς είναι ένα έργο βασισμένο στη συνάντηση πραγματικών στοιχείων με μια μυθοπλαστική αφήγηση.
Γιατί πιστεύουμε πως ένας χώρος δεν αρκεί να στεγάζει τη ζωή· μπορεί και να γεννά ιστορίες.
Αν, στο τέλος, δεν είναι ξεκάθαρο ποια σημεία ανήκουν στην πραγματικότητα και ποια στη φαντασία, τότε ίσως το σπίτι πέτυχε τον σκοπό του.
Όπως κάθε σπίτι που έχει ζήσει πολλές ζωές, έτσι κι αυτό αφήνει τον χρόνο, τη μνήμη και τον επισκέπτη να αποφασίσουν πού τελειώνει η αλήθεια και πού αρχίζει ο μύθος.
The House of Roiō
A project by Ioli Chiotini Studio
Design
Ioli Chiotini Studio
Design Director
Ioli Chiotini
Design Associate
Eirini Spyropoulou
Text
Ioli Chiotini Studio
Furniture, Fabrics, Wallpapers & Rugs
SØLØ
Private Residence
Mykonos, Greece
